Terug naar hoofdinhoud

Van betekenis zijn



Van betekenis zijn
Martine van der Moolen
Kwetsbaarheid kan grote invloed hebben op het dagelijks leven. Sociale contacten nemen af, vaste routines vallen weg en het gevoel van ergens bij te horen kan onder druk komen te staan. Juist dan is het belangrijk om te kijken naar wat iemand nog wél kan, waar energie van ontstaat en wat het leven betekenis geeft. Saskia van der Palen, lid van het Sociale Benaderingsteam in de gemeente Moerdijk, begeleidde een man met lichte geheugenklachten die zich steeds verder terugtrok uit het sociale leven. Door aan te sluiten bij wat voor hem echt belangrijk is, vond hij stap voor stap weer een actieve en waardevolle rol in de samenleving.

Altijd bezig voor anderen

Samen met zijn vrouw stond meneer jarenlang midden in het leven. Hij hielp anderen waar hij kon, deed klusjes voor ouderen en kookte geregeld voor buurtgenoten. Maar door gezondheidsproblemen en lichte geheugenklachten veranderde zijn leven. Veel activiteiten vielen weg en zijn wereld werd kleiner. Hij bracht steeds meer tijd thuis door en ging vooral alleen nog wandelen of fietsen. Sociale contacten waren er nauwelijks meer. "Tijdens onze gesprekken werd al snel duidelijk waar hij energie van krijgt," vertelt Saskia. "Hij haalt veel voldoening uit iets kunnen betekenen voor andere mensen. Dat zit echt in zijn karakter."

Kijken naar mogelijkheden

Binnen de Sociale Benadering staat niet de kwetsbaarheid centraal, maar de mens achter de kwetsbaarheid. Wie ben je? Wat vind je belangrijk? En welke rollen geven betekenis aan je leven? Saskia en meneer gingen samen op zoek naar antwoorden op die vragen. Tijdens wekelijkse wandelingen ontstond een vertrouwensband. Onderweg spraken ze over zijn leven, zijn kwaliteiten, zijn zorgen en vooral over wat hij miste. "Wanneer iemand zegt: 'Ik kan niks meer', ben ik nieuwsgierig naar wat daarachter zit," zegt Saskia. "Wat mis je precies? Waar werd je vroeger blij van? Daar ligt vaak de sleutel naar nieuwe mogelijkheden." Gaandeweg werd duidelijk wat voor hem belangrijk was: werken met zijn handen, buiten zijn, contact hebben met mensen en van betekenis zijn voor anderen.

Een plek die bij hem past

Die zoektocht bracht hen uiteindelijk bij een zorgboerderij. Er werd een vrijwilliger gezocht die samen met een bewoner de moestuin wilde onderhouden. Nog voordat hij er binnenstapte, voelde de plek vertrouwd. Wat begon met een middag vrijwilligerswerk op vrijdag groeide al snel uit tot anderhalve dag per week. Op donderdag fietst hij alvast naar de zorgboerderij om te kijken welke werkzaamheden er zijn. Op vrijdag werkt hij samen met een bewoner in de moestuin, onderhoudt hij de tuin en helpt hij waar nodig. "Het mooiste is dat hij voelt dat hij er echt toe doet," vertelt Saskia. "Hij merkt dat mensen blij zijn als hij er is en dat zijn bijdrage verschil maakt. Dat geeft hem zichtbaar meer zelfvertrouwen."

Op de zorgboerderij heeft hij opnieuw een betekenisvolle sociale rol gevonden. Hij is niet alleen iemand die ondersteuning ontvangt, maar vooral iemand die iets toevoegt voor anderen. "Die wisselwerking is prachtig om te zien," zegt Saskia. "Hij staat weer in zijn kracht doordat hij iets voor anderen kan betekenen. Tegelijkertijd krijgt hij daar veel positieve reacties op. Dat versterkt elkaar." Niet alleen zijn netwerk groeit, ook zijn gevoel van eigenwaarde neemt toe. Hij voelt zich weer verbonden met de mensen om hem heen.

Opnieuw meedoen

De zorgboerderij is niet de enige ontwikkeling. Samen met Saskia onderzoekt meneer ook andere manieren om actief betrokken te blijven bij zijn omgeving. Zo helpt hij inmiddels regelmatig een oudere dame met haar tuin. Het tuinwerk is belangrijk, maar minstens zo waardevol zijn de gesprekken die daarbij ontstaan. Daarnaast neemt hij wekelijks deel aan een beweeggroep voor ouderen. Daar werkt hij aan zijn conditie en balans, maar ontmoet hij ook nieuwe mensen. Na afloop drinken de deelnemers samen koffie. "Voor hem is het belangrijk om weer onderdeel van een groep te zijn," vertelt Saskia. "Zijn week heeft opnieuw ritme, structuur en betekenis gekregen."

Een leven met nieuwe kleur

De veranderingen zijn zichtbaar. Niet alleen tijdens zijn vrijwilligerswerk, maar ook thuis. Hij neemt meer initiatief, is actiever en kijkt weer vooruit. Waar hij eerder het gevoel had weinig meer te kunnen bijdragen, ervaart hij nu opnieuw dat hij van waarde is. "Elke keer als ik hem spreek, vertelt hij hoeveel plezier hij weer heeft in zijn leven," zegt Saskia. "Het gevoel dat hij iets kan betekenen voor anderen geeft hem ontzettend veel energie."

Zijn verhaal laat zien waar de Sociale Benadering voor staat: kijken naar de mens en naar wat iemand nog altijd te bieden heeft. Wanneer iemand opnieuw een betekenisvolle plek vindt in de samenleving, ontstaat er ruimte voor eigen regie, verbinding en levensplezier.

In de gemeente Moerdijk en de wijk Hoge Vucht in Breda werkt Surplus met Sociale Benaderingsteams voor inwoners met een kwetsbaarheid. Deze teams bieden ondersteuning in een periode waarin mensen vaak veel vragen hebben en onzekerheid ervaren. De Sociale Benadering helpt mensen om, samen met hun naasten, hun leven vorm te geven op een manier die voor hen betekenisvol is. Zo behouden zij zoveel mogelijk eigen regie en kunnen zij een volwaardig leven blijven leiden.

Meer weten? https://surplus.nl/surplus-in-de-wijk/sociale-benadering-dementie/

De personen op de foto zijn niet de mensen uit dit verhaal. Het verhaal is gebaseerd op ervaringen uit de praktijk.

Advertenties